Ulubione
Kontakt
Wartość opalu zależna jest od wielu czynników: koloru bazowego, koloru opalizacji (ilości, jakości i jasności kolorów - brylancji), rodzaju efektu opalizacji, grubość warstwy koloru, wielkości (masy) oraz kształtu kamienia, jakości wykończenia, a także obecności wad i niedoskonałości.
Jest jednym z najważniejszych czynników w klasyfikacji i wycenie opali. Dotyczy on koloru podłoża opalu: od jasnego, poprzez ciemny do czarnego. Ogólnie opale z czarnym lub ciemnym odcieniem są cenniejsze, niż te z jasnym. Czarny opal z Lightning Ridge jest najbardziej ceniony, może osiągnąć cenę nawet do 30 000 AUD za karat. Białe opale mają jasny odcień i generalnie należą do najtańszych opali szlachetnych. Dla opali kryształowych cena jest wyższa niż w przypadku ich nieprzezroczystych odmian (wyjątkiem są opale czarne).
Na jej podstawie określa się przynależność opalu o danym odcieniu bazowym do opali czarnych, szarych lub jasnych (dla N9 - opal biały).
Potrzeba dużego doświadczenia w wycenianiu opali, aby prawidłowo przypisać konkretną wartość ze skali ciemności do kamienia. Jednak w większości przypadków baza nie jest idealnie jednokolorowa i podaje się np.: dla opalu czarnego N3-N2.
do góry strony
Fenomen, zwany inaczej grą kolorów, wywołany jest przez rozproszenie światła w opalu, w wyniku czego widzimy spektrum barw w kamieniu. Spowodowane jest to wewnętrzną strukturą krzemionki ułożonej w trójwymiarowe prawidłowo zorganizowane wzory. Kolor czerwony wymaga największej dokładności ułożenia struktur wewnętrznych, dlatego jest on rzadszy od pozostałych. Dalej kolejność w kierunku do najpospolitszych przedstawia się następująco: pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, fioletowy.
Najlepiej jest, gdy opalizacja pokrywa całą powierzchnię kamienia. W przeciwnym wypadku powinno się procentowo określić wielkość powierzchni opalizującej. Im większa powierzachnia opalizująca tym wartość kamienia wyższa.
Opal jest droższy, gdy występuje w nim więcej niż jeden kolor opalizacji. W takim wypadku określa się ile jest barw oraz jaka jest dominująca. Najdroższy jest kamień zawierający wszystkie barwy spektralne, nazywamy go multikolorem.
Odnosi się zarówno do jasności, jak i przejrzystości kolorów opalu, widzianych patrząc z czoła. Podczas, gdy kolor opalizacji wynika z trójwymiarowego uporządkowania wewnętrznego, to sama jego jasność jest efektem silnego upakowania sferolitów krzemionki w strukturze. Im większe upakowanie, tym opalizacja jaśniejsza (mocniejsza). Miarą jasności jest skala od 1 do 5 (1 – kolory "matowe", pastelowe; 5 – idealna brylancja, kolory bardzo żywe).
Inaczej nazywany wzorem opalizacji. Określa on rysunek, jaki tworzą poszczególne kolory (ich kształt, wielkość oraz dynamiczność przemieszczania się przy ruchu kamienia lub ruchu źródła światła). Rodzaj opalizacji jest unikatowy dla każdego okazu, jak w przypadku linii papilarnych u ludzi. Nawet dwa kamienie powstałe z przecięcia jednego nie są identyczne.
Najdroższym wzorem opalizacji jest arlekin wraz ze wszystkimi jego odmianami. Pożądany jest też błysk i wirujący błysk. Iskrowa odmiana opalizacji należy do najtańszych.
Czynnik ten może wpływać na cenę kamienia, dotyczy to jednak głównie okazów kolekcjonerskich oraz do ekskluzywnej biżuterii (im warstwa koloru grubsza tym kamień droższy). W pozostałych przypadkach odgrywa on drugorzędną rolę.
Choć w biżuterii znaczenie ma rozległość kamienia (grubości w większości wypadków nie widzimy), to w wycenie główne znaczenie ma masa kamienia, określana w karatach (1g = 5ct). Ponieważ większe sztuki są rzadziej spotykane, to cena nie rośnie proporcjonalnie wraz z masą. Oznacza to, że więcej jest wart jeden opal o masie np.: 10ct niż dziesięć kamieni jednokaratowych o identycznych pozostałych cechach.
Kształt wyszlifowanego kamieniaKształt określa się w płaszczyźnie rondysty (linia oddzielająca części górną i dolną wyszlifowanego kamienia).
W przypadku opali o kształtach oraz wielkościach znormalizowanych, cena jest wyższa niż dla form dowolnych. Wiąże się to z większym ubytkiem materiału w trakcie szlifowania konkretnego kształtu, o określonej wielkości. Standardowe kształty są łatwiejsze w oprawianiu, natomiast forma dowolna wymaga od jubilera większego doświadczenia oraz czasu pracy – więc sama oprawa jest droższa.
Jakość wykończenia
Na ostateczny wygląd kamienia duży wpływ ma jakość wykończenia, czyli proporcje i symetria szlifu, a także stopień wypolerowania. Powierzchnia prawidłowego kaboszonu powinna być gładka, o szklistym połysku. Kamień nie powinien mieć widocznych gołym okiem rys, powstałych w trakcie szlifowania.
Obecność wad i niedoskonałości
Chodzi tu o naturalne inkluzje (wtrącenia) opalu pospolitego, drobin piasku czy skały macierzystej, a także obecność naturalnych rys oraz pęknięć. Inkluzje przeważnie psują wygląd kamienia (powierzchniowe w większym stopniu niż wewnętrzne), czasem jednak układają się w interesujące wzory (często żyłki opalu pospolitego odpowiedzialne są za arlekinowy efekt opalizacji). Bywa, że inkluzje mogą znacznie podnieść kolekcjonerską wartość okazu (np.: igły getytu, rutylu, hornblendy, a nawet inkluzje wodne).
Często w opalach występują naturalne rysy czy pęknięcia, powodują one spadek wartości i sprzedawca zawsze powinien o tym fakcie poinformować oraz w jakim stopniu ich obecność wpłynąć może na obniżenie wytrzymałości kamienia.
Dość nielubianą przez szlifierzy wadą jest tak zwane "crazings", czyli wiele pęknięć powstających z powodu utraty wody przez opal; gdy zostanie on przegrzany w trakcie polerowania lub po prostu z czasem - jeśli kamień przechowywany jest w środowisku o bardzo niskiej wilgotności. Pęknięcia mogą być głębokie lub powierzchniowe (w drugim wypadku wystarczy przeszlifować kamień).
Wymienione tu cechy brane są pod uwagę przy wycenie kamienia. Nie można kierować się jednak wyłącznie nimi, jak przy diamentach, dla których istnieją tabele z precyzyjnie określonymi kolorami, przejrzystością, itp. W przypadku opali każdy kamień jest wyjątkowy i wycena prowadzona jest głównie na podstawie ogólnego wyglądu i uroku.